Incretus

Een stap opzij voor een eerlijk proces

Maureen van Ling

Af en toe komt het tijdens een rechtszaak voor dat een rechter zich beroept op zijn verschoningsrecht. Dit is niet een veel voorkomend fenomeen, maar het is een belangrijk recht in onze rechtsstaat. In dit artikel gaan we in op wat dit verschoningsrecht voor rechters inhoudt.

Verschoningsrecht

Proces

Knallen of toch regels?

Marina Gul

Oud en nieuw: naast het vieren van nieuwjaar, keren de jaarlijkse rituelen terug. De oliebollenmix ligt weer terug in de schappen, champagne wordt geknald en natuurlijk de meest besproken discussie rond deze tijd: moet er een vuurwerkverbod komen? Waar de een dit een noodzakelijke veiligheidsmaatregel vindt, beschouwt de ander dit als een inperking van een traditie en vrijheid. De politiek is het onderwerp nog lang niet zat en de vele meningen knallen alle kanten op. 

Politiek

De overheid bestuurt met algoritmes – en leunt op adviseurs die dit zelf niet beheersen

Lev Nab

Onze Nederlandse overheid gaat, net als wij, mee in de ontwikkelingen van AI. Bestuursorganen gebruiken in toenemende mate algoritmes en AI-systemen om beleid uit te voeren, risico’s te selecteren en besluiten voor te bereiden. Formeel blijven deze bestuursorganen verantwoordelijk, maar materieel lijkt de besluitvorming nu te verschuiven naar technische systemen die zijn ontworpen door externe advieskantoren. Wie stuurt de staat? Wie controleert de stuurman?

algoritme

bestuur

Mensenrechten: Waar ligt het middelpunt van zeggenschap over je ‘laatste wil’? 

Benjamin Kirunda

Stel je voor: je bent 82, lichamelijk verzwakt, mentaal onhelder geworden in de loop van tijd, maar niet moe. Niet depressief, niet verward, mag je dan stoppen met leven? Of stel: je bent 55, eenzaam, vastgelopen en terminaal ziek als gevolg van een tumor, en overtuigd dat het zo niet verder hoeft. Moet de wet je dan beschermen tegen jezelf? En hoe moeten we dan kijken naar de situatie waarin het in eerdere gevallen wel wordt geaccepteerd vanwege ziekte of ouderdom, terwijl iemand lichamelijk gezond is, maar slecht ter been, sociaal geïsoleerd raakt en geen netwerk heeft dat kan meedenken of ondersteunen? Waar moet de maatschappij dan heen?  

Mensenrechten

Ethiek

One Climate Framework: How the ICJ Redefined Treaty Obligations and State Responsibilities

Isabella Maria Dasyra

The International Court of Justice has released its advisory opinion on climate obligations, and it is already reshaping how scholars and policymakers understand global climate governance. For years, climate law was often described as fragmented because it is built on several treaties adopted at different moments. The Court’s opinion challenges that perception. It explains how the main treaties fit together, it narrows the freedom States claim when drafting their national climate plans, and it presents climate protection as a responsibility owed to everyone.

International law

Climate

Vrijgesproken, maar niet uitgepraat: de complexe zaak rond Marco Borsato

Maureen van Ling

Afgelopen vrijdag 4 december oordeelde de Rechtbank Midden-Nederland dat Marco Borsato is vrijgesproken in de tegen hem lopende zedenzaak. Het Openbaar Ministerie had een celstraf van vijf jaar geëist tegen de 58-jarige zanger. Volgens de rechtbank “kan niet bewezen worden dat de zanger ontucht heeft gepleegd met het minderjarig meisje”, aldus de rechtbank. In dit artikel gaan we in op de uitspraak van de rechtbank.

Rechtszaak

Oordeel

Uithalers in de haven: uitdaging voor het jeugdstrafrecht

Roy Kerkhoff

In de Nederlandse havens speelt zich een alarmerende situatie af. Tussen de zeecontainers en de bewegingen van vrachtverkeer verschijnt een nieuwe pion in de drugscriminaliteit: jongeren van soms wel vijftien jaar oud die worden ingezet als ‘uithalers’ door drugsgroepen. Recent in het nieuws: een dertienjarige jongen en een meisje van zestien werden aangehouden in het havengebied van de Europoort. Ze moesten ‘tassen pakken’ van ene I.M (verdere naam onbekend). Deze minderjarigen werden doelbewust gebruikt om drugs uit het havengebied te krijgen. De inzet van deze jongeren is natuurlijk geen toeval. Criminelen profiteren van de kwetsbaarheid van deze doelgroep. Hoe moet het rechtssysteem omgaan met jongeren die steeds dieper verstrikt raken in de wereld van de georganiseerde drugscriminaliteit?

Jeugdstrafrecht

Uithalers

De spanning tussen AI‑ontwikkeling en wetgeving in Europa

Lucas van Mansfeld

AI is tegenwoordig onvermijdelijk. Wekelijks verschijnen er nieuwe innovaties op het gebied van kunstmatige intelligentie. Soms gaat het om een geavanceerde videogenerator zoals Sora AI en dan weer om nieuwe AI-functies die worden geïntegreerd in Apple-producten. Tegen deze achtergrond heeft de Europese Unie met de AI Act, waarvan delen sinds augustus 2024 van kracht zijn, de eerste wettelijk bindende standaard voor kunstmatige intelligentie wereldwijd gelanceerd. Dit terwijl de achterstand van de EU op de Verenigde Staten en China heel groot is als het gaat om de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. 

AI

Wetgeving

Van de draaistoel naar de rechtbank: de zaak Marco B.

Marina Gul

Iedereen kent nog het zangprogramma The Voice Kids. Kijken of de coaches gaan drukken was een van de hoogtepunten van de avond. Maar in 2021 kwam er plots een einde aan het programma, na schokkend nieuws: er werden meldingen gedaan van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Onder de beschuldigden waren twee van de bekendste juryleden: Marco Borsato en Ali B. In dit artikel focussen we op de zaak van Marco Borsato. 

Media

Rechtszaak

Verzoek tot samenwerking: tegen populisme en polarisatie in een rechtser wordend Europa

Lev Nab

Groeiende onvrede over migratie, economische onzekerheid en de angst voor vervreemding van de eigen cultuur leiden tot een toenemende steun voor uiterst rechts aan de stembus.