Op 23 februari 2026 was het zover: de beëdiging van het nieuwe kabinet onder leiding van Rob Jetten in Nederland. De kabinetsformatie heeft 117 dagen geduurd, net iets langer dan het gemiddelde van 103 dagen. Het duurde langer, maar het kabinet ziet er ook anders uit dan we gewend zijn: het kabinet-Jetten wordt een minderheidskabinet en bestaat uit de partijen D66, VVD en CDA , die samen 66 van de 150 kamerzetels leveren. Door deze minderheid heeft het kabinet altijd steun nodig van één of meerdere oppositiepartijen om hun plannen erdoor te krijgen. Deze vorm van politiek vraagt dus om meer samenwerking en flexibiliteit dan vorige kabinetten.
Wat is een minderheidskabinet?
Een minderheidskabinet is een kabinet dat niet over voldoende zetels in de Tweede Kamer beschikt. Daardoor is het moeilijker om wetsvoorstellen door te voeren en is steun nodig van de oppositiepartijen. Voor het laatst kwam een minderheidskabinet voor in 1939. Het komt ook voor dat een kabinet in het begin een meerderheid heeft, maar dat later een partij of kamerlid vertrekt waardoor een minderheidskabinet ontstaat.
Er bestaat ook nog een andere vorm van een kabinet en dat is een minderheidskabinet met gedoogsteun. Bij een minderheidsregering met gedoogsteun zijn er één of meerdere partijen die tot een kabinet toetreden en dan een of meerdere partijen die het minderheidskabinet gedogen. De gedoogpartner belooft de regeringscoalitie te ondersteunen en geen motie van wantrouwen in te dienen. Het bekendste minderheidskabinet met gedoogsteun is Rutte I dat tussen 2010 en 2012 door de PVV gedoogd werd.
Kabinet-Jetten
Het kabinet bestaat uit de partijen D66, VVD en CDA. D66 behaalde de meeste stemmen en werd daarmee de grootste partij tijdens de verkiezingen in oktober. Op 4 november werd Wouter Koolmees aangewezen als verkenner, aangedragen door D66. De onderhandelingen waren moeizaam: VVD sloot direct een coalitie met GroenLinks-PvdA uit en zelfs een gedoogpartner wilde ze niet worden. D66 gaf de voorkeur aan de combinatie VVD, GroenLinks-PvdA en CDA. Daarnaast vond Geert Wilders dat ook de PVV een plek aan de onderhandelingstafel verdiende, omdat de PVV tijdens de verkiezingen tweede werd. Uiteindelijk is er voor een minderheidskabinet gekozen met de VVD en het CDA. Hoe dit zal uitpakken, valt nog te bezien: de twee partijen (GroenLinks-PvdA en JA21) die door de nieuwe coalitie zijn afgewezen weigeren medewerking te verlenen aan de minderheidsvariant.
Hoe verder?
Het kabinet van D66, VVD en CDA staat voor een periode waarin samenwerking en compromis centraal staan. Zonder een meerderheid moet het kabinet voortdurend steun zoeken bij de oppositiepartijen. De ministers zullen flink aan de bak moeten, want het land kampt al een aantal jaren met een stilstand in plannen en er liggen grote uitdagingen te wachten op het gebied van klimaat, zorg en defensie. Daarnaast heeft het kabinet een grote discussie veroorzaakt door het plan om de gerechtigde AOW-leeftijd vanaf 2033 sneller te laten stijgen, wat veel kritiek oplevert. Dus is het nu nodig voor het kabinet om het vertrouwen van de kamer te winnen. We gaan de komende jaren zien (indien het kabinet niet valt) of een minderheidskabinet effectief regeert, of dat het klassieke meerderheidskabinet toch onmisbaar blijft.
Bronnenlijst:
Meeus, T. (2025, 7 december). Een nieuwe coalitie die de giftige politieke cultuur ondermijnt: is het überhaupt mogelijk? NRC. https://www.nrc.nl/nieuws/2025/12/07/een-nieuwe-coalitie-die-de-giftige-politieke-cultuur-ondermijnt-is-het-uberhaupt-mogelijk-a4914545
Wikipedia-bijdragers. (2026, 20 februari). Kabinetsformatie Nederland 2025-’26. Wikipedia. https://nl.wikipedia.org/wiki/Kabinetsformatie_Nederland_2025-%2726#:~:text=Op%204%20november%20werd%20Wouter,achttien%20ministers%20en%20tien%20staatssecretarissen.
NOS Nieuws & NOS Nieuws. (2026, 30 januari). Coalitieakkoord: 19 miljard voor defensie, forse bezuinigingen op zorg, uitkeringen. NOS. https://nos.nl/collectie/14012/artikel/2600274-coalitieakkoord-19-miljard-voor-defensie-forse-bezuinigingen-op-zorg-uitkeringen
EenVandaag. (2023, 28 november). Kan een mogelijk minderheidskabinet met gedoogpartner de grote vraagstukken wel aanpakken? En andere vragen over gedoogsteun beantwoord. EenVandaag. https://eenvandaag.avrotros.nl/doe-mee/kan-een-mogelijk-minderheidskabinet-met-gedoogpartner-de-grote-vraagstukken-wel-aanpakken-en-andere-vragen-over-gedoogsteun-beantwoord-147602
Een minderheidskabinet: wat is dat nu precies? (z.d.). Universiteit Leiden. https://www.universiteitleiden.nl/in-de-media/2023/10/een-minderheidskabinet-wat-is-dat-nu-precies