Stel je voor, je wilt solliciteren voor een droombaan bij een groot bedrijf. Je mag op gesprek komen en je ziet jezelf hier al helemaal werken. Tijdens het sollicitatiegesprek loopt alles heel goed. Je bent enthousiast, je cv ziet er goed uit en je voelt meteen de klik. Later in de avond zoekt de recruiter je naam op google en meteen verschijnt daar een nieuwsartikel van lang geleden over een strafzaak waar je bij was betrokken. De zaak is al lang afgerond, de straf heb je uitgezeten en je leven is volledig op orde. Toch word je de volgende dag gebeld met een teleurstellend telefoontje. Blijkbaar blijft dat ene moment uit de geschiedenis aan je vastklampen, terwijl je liever wilt dat iedereen het is vergeten.
Dit roept een spannende vraag op: in hoeverre heb je een recht om vergeten te worden? Kan iemand zijn verleden echt achter zich laten? Of zal het internet voor altijd de waarheid tonen?
Geschiedenis
Het vergeetrecht probeert hier een antwoord op te geven. Dit recht vindt haar oorsprong in 2014. De aanleiding voor dit recht was een zaak tussen een Spanjaard, genaamd Costeja, een krant en Google. Via de zoekmachine kon een krantenartikel uit 1998 worden teruggevonden, waarin de gedwongen verkoop van zijn bezittingen werd aangekondigd. Costeja vond dat deze informatie niet meer relevant was en dat het alleen maar zijn reputatie schaadt. Zo begon hij het proces dat het recht op vergeten zou introduceren. De rechter stelde de Spanjaard namelijk in het gelijk. Google moest de zoekresultaten verwijderen. Het beginsel ‘’privacy kon zwaarder wegen dan publieke vindbaarheid’’ was geboren.
Later nam de Europese Unie een nieuwe wet aan in de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Artikel 17 zorgde ervoor dat mensen al hun gegevens konden wissen zodat ze in zekere zin vergeten zouden worden. Organisaties moeten persoonsgegevens bijvoorbeeld verwijderen als het voor het doel niet meer nodig is om deze op te slaan, als er geen toestemming is om de gegevens te behouden, of als de organisatie zich niet houdt aan de privacyregels.
Rechtszaak Google
Toch is het recht zeker niet absoluut. Er moet telkens een belangenafweging worden gemaakt. Het recht op vergeten geldt namelijk niet op het moment dat het behouden van gegevens noodzakelijk is om het recht op vrijheid van meningsuiting uit te oefenen. Onder de nieuwe wet wordt de belangenafweging echter vaak in het voordeel van de privacy beslist. Een Duitse rechtszaak uit 2019 illustreert dit goed. Een man was veroordeeld voor de moord op twee mensen op een zeiljacht in de Caraïben in 1982. Hij kwam uiteindelijk vrij in 2002. Ondertussen verscheen er wel een boek en een documentaire over de zaak, en een Duitse krant publiceerde meerdere artikelen over de moorden. Toen de man erachter kwam dat zijn naam nog steeds via de zoekfunctie kon worden gevonden, spande hij in 2009 een eerste rechtszaak aan. In 2012, voordat de nieuwe wet werd ingevoerd, besliste de rechtbank dat zijn individuele recht op privacy niet opwoog tegen de persvrijheid. Uiteindelijk werd in 2019, na het invoeren van artikel 17 AVG, beslist dat de Duitser het recht had om verwijderd te worden van de online zoekmachines.
Mogelijkheden om vergeten te worden zijn er dus zeker wel. Het volledig wissen van iemands verleden is onmogelijk, maar het dempen kan met de nieuwe wet wel gebeuren. Belangrijker is uiteindelijk om te voorkomen dat je naam zwart wordt gemaakt op het internet. Blijf dus op het rechte pad als je die droombaan met iets meer zekerheid zou willen hebben.
Bronnen
Recht op gegevens verwijderen | Autoriteit Persoonsgegevens
Recht Op Vergetelheid: Wat Het Is, Wanneer En Hoe Aanvragen Onder De AVG | Law & More
Het recht om vergeten te worden - Pauw - BNNVARA
Voor moord veroordeelde Duitser krijgt 'recht om vergeten te worden'