Een nieuwe rechtszaak in Nederland zet de discussie over designerdrugs en illegale handel in verboden middelen op scherp: de rechtszaak rond webshop Funcaps. Funcaps verkocht jarenlang zware kalmerende middelen en variaties van xtc, speed en LSD. Deze middelen leken wel veel op verboden drugs en middelen, maar waren in het begin nog niet officieel verboden. Hoewel de site waarschuwingen plaatste dat producten niet ‘’voor menselijke consumptie’’ bedoeld waren, hebben de aangeboden middelen volgens de rechtbank mogelijk geleid tot tientallen sterfgevallen. De eigenaren van de webshop moeten zich voor de rechter gaan verantwoorden.
Webshop Funcaps
Funcaps profileerde zich vooral als een online winkel voor zogenaamde designerdrugs. Op de webshop van Funcaps werden middelen verkocht zonder voorschrift en zonder een bijsluiter. Steeds werd er een kleine wijziging doorgevoerd in de chemische samenstelling van de middelen, waardoor de eigenaren van Funcaps lang buiten het bereik van de Opiumwet vielen. Dit maakte het mogelijk om de producten te blijven verkopen, terwijl de wet dit niet kon tegenhouden.
In de opiumwet staan meerdere lijsten van verboden stoffen. Deze middelen mogen dus niet verkocht worden zonder vergunning. Designerdrugs vallen hier vaak buiten omdat deze net anders worden geproduceerd, waardoor de verboden stof niet te achterhalen valt in het middel of medicijn. Dit zorgt ervoor dat winkels zoals Funcaps onder de mazen van de wet kunnen duiken en ook niet snel vervolgd kunnen worden. Om dit tegen te gaan is er sinds 1 juli 2025 een vernieuwde opiumwet met ‘lijst 1A’, die meerdere stofgroepen in één keer verbiedt, waaronder stoffen die vallen onder de designerdrugs van webwinkels zoals Funcaps.
Dodelijke gevolgen
Het schokkende aan de hele Funcaps zaak is het aantal overlijdens dat mogelijk volgens de Officier van Justitie verband houdt met de webshop Funcaps. Het OM noemt 27 sterfgevallen van mensen die illegale pillen hebben ingenomen en waar Funcaps verantwoordelijk voor zou zijn. In totaal wordt er tijdens de rechtszaak onderzocht of er 49 doden gelinkt kunnen worden aan de aangeboden middelen van de webshop. Dit is een lastige vraag die het OM moet beantwoorden, want hoe bewijs je dat een middel inderdaad de dood van een gebruiker heeft veroorzaakt? Daar gaat nog veel onderzoek aan te pas komen, waarbij vooral resten van bepaalde stoffen in het lichaam van de overledene moeten worden gevonden.
Designerdrugs versus wetten
De Funcaps-zaak laat zien hoe grijs het gebied rond nieuwe drugsstoffen is. Veel van de aangeboden middelen waren chemisch zo aangepast dat ze formeel niet verboden waren. Tegelijkertijd lijken ze op krachtige medicijnen die normaal alleen op recept verkrijgbaar zijn. Dit verschil maakt het lastig voor opsporingsdiensten om snel te handelen, en het laat zien dat wetgeving soms achterloopt bij de snelle ontwikkeling van nieuwe stoffen.
Online handel en digitale uitdagingen
Naast de inhoud van de stoffen zelf, draait de zaak ook om de vraag hoe online handel kan worden gereguleerd. Webshops als Funcaps opereren over landsgrenzen, waardoor bewijsvoering en handhaving lastig zijn. De waarschuwingen op de site dat de producten niet voor mensen zijn bedoeld bieden geen vrijbrief. De wet moet dus flexibel zijn om de digitale handel van designerdrugs tegen te gaan.
Wat betekent dit voor de toekomst?
De rechtszaak tegen Funcaps is een van de eerste in Nederland waarin direct wordt geprobeerd dodelijke gevolgen van online handel in designerdrugs juridisch aan te pakken. De zaak laat duidelijk zien dat de wereld van de designerdrugs gevaarlijk kan zijn en dat het lastig is om te bewijzen of Funcaps verantwoordelijk is voor de dood van gebruikers. Het recht loopt soms achter op de snelle ontwikkelingen die de online webwinkels doorvoeren, en in de toekomst moet hier wel betere wetgeving op komen.
Bronnen
Funcaps gelinkt aan 27 doden door illegale medicijnen: 'Handel in menselijke ellende' | Radar
OM: mogelijk 49 dodelijke slachtoffers door designerdrugs Funcaps
Hoe pillenhandelaar Funcaps een fortuin kon verdienen in 'grijs gebied'
Illegale online handel van Funcaps onder vuur | Erasmus University Rotterdam
Mogelijk 27 sterfgevallen door illegale medicijnenwebsite Funcaps | Misdaad | NU.nl